Moniuszko w dialogu

Wiosenne koncerty VIII Festiwalu „Moniuszko na Trakcie królewskim” nie ograniczały się do prezentacji najbardziej znanych kart moniuszkowskiego repertuaru. Dyrektorka artystyczna, profesorka Jolanta Pszczółkowska-Pawlik, zbudowała program na zasadzie dialogu, zestawiając muzykę Moniuszki z utworami twórców XIX, XX i XXI wieku.

Osią kwietniowego koncertu (26.04) był fortepian, obecny zarówno w odsłonie solowej, jak i duetowej. Program prowadził przez odmienne estetyki i sposoby myślenia o instrumencie – od Schuberta i Scharwenki po Paderewskiego i Szymanowskiego. W tym zestawieniu naturalnie wybrzmiała również muzyka Stanisława Moniuszki, której śpiewność pozostaje wyczuwalna nawet w utworach pozbawionych warstwy wokalnej.

Naturalność, młodość i pasja muzykowania

Jednym z najbardziej wyrazistych elementów koncertu okazała się obecność młodych wykonawców, wnoszących do interpretacji naturalność, świeżość i wyczuwalną pasję muzykowania. Moją uwagę zatrzymał Piotr Konieczny. Ten zaledwie dwudziestoletni artysta przekonująco odnalazł się zarówno w moniuszkowskiej nostalgii Elegii i Villanelli, jak i w gęstej od napięć narracji Serenady Don Juana z Masek Karola Szymanowskiego. Interesująco wybrzmiało również Preludium Pawła Mykietyna, stanowiące wyraźny kontrapunkt dla romantycznej i postromantycznej estetyki pozostałych utworów.
Bardzo dojrzale wypadli Ai Guan i Xinao Hau w HAVA Piano Duo w gęstym od emocji utworze Schuberta Allegro a-moll Lebensstürme.
Duet Ewy Guz-Seroki i Mikołaja Krzysztofa Seroki wniósł do koncertu wyraźny element muzycznego dialogu między doświadczeniem a młodością. W Albumie tatrzańskim op. 11 uwagę zwracały swoboda frazowania oraz zadziorna pasja, docenione przez publiczność żywiołowymi brawami.
Agnieszka Kozło i Katarzyna Ewa Sokołowska tworzą jeden z czołowych polskich duetów – Ravel Piano Duo. Wczesny Polonez D-dur Moniuszki w wykonaniu artystek zabrzmiał niezwykle świeżo, z nutą nonszalancji, nie tracąc jednak elegancji. 

O nich warto pamiętać

Utwory przygotowane na festiwalowy koncert majowy (17.05) zbudowały swoistą przestrzeń emocjonalnej pamięci. W programie wydarzenia, oprócz utworów trwale obecnych w koncertowym kanonie, znalazło się również miejsce dla twórców pozostających dziś poza głównym nurtem życia koncertowego. Muzyka Henryka Skirmuntta, Stanisława Lipskiego, Konstantego Gorskiego i Franciszka Maklakiewicza przypominała, jak wiele pozostaje jeszcze do odkrycia w polskiej kameralistyce i liryce wokalnej przełomu XIX i XX wieku. Utwory te wymagają interpretacyjnej subtelności i uważności, dzięki którym mogą ujawnić się ich rzeczywiste wartości artystyczne. „Ambasadorką” i przewodniczką po tym mniej obecnym dziś repertuarze była Joanna Zawartko, laureatka m.in. Nagrody Koryfeusz Muzyki Polskiej 2018 w kategorii „Odkrycie Roku”. W repertuarze moniuszkowskim Joanna Zawartko również dała popis swojej wirtuozerii. Najbardziej rozpoznawalne utwory kompozytora, jak aria z IV aktu Halki – Ha, dzieciątko nam umiera, czy aria z III aktu Hrabiny – Zbudź się z ułudnych snów wywołały wśród publiczności tak głębokie poruszenie i aplauz, że na „deserowy” bis artystka wykonała jeszcze pieśń Rajski ptak z opery filmowej Młyn diabelski. 

Fortepian: ważny głos w dialogu

O tym, jak istotną rolę w liryce wokalnej odgrywa fortepian, przypomnieli prof. Jolanta Pszczółkowska-Pawlik i Mateusz Słowikowski. Ich interpretacje dalekie były od funkcji czysto akompaniującej. Fortepian stawał się tu równorzędnym partnerem warstwy lirycznej. Oboje imponowali nie tylko techniczną precyzją, lecz przede wszystkim uważnością wobec muzycznego detalu i wyczuciem relacji pomiędzy słowem, głosem a fortepianową frazą.
Wysoki poziom artystyczny zaprezentowali również studenci Wydziału Wokalno-Aktorskiego UMFC: Magdalena Halaba, Dorota Grzegorzewska, Jan Pióro i Karol Jabiry. Niezależnie od stopnia scenicznego obycia i wokalnej dojrzałości, spotkania z taką młodą wrażliwością pozostają jedną z najcenniejszych wartości Festiwalu.

Partnerem wydarzeń festiwalowych był Samorząd Województwa Mazowieckiego. Festiwal objęty został Patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego oraz dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

Pełna nazwa wydarzeń:

26.04.2026
VIII Międzynarodowy Festiwal Moniuszko na Trakcie Królewskim „Moniuszko fortepianowy VIII” (edycja wiosenna)
17.05.2026
VIII Międzynarodowy Festiwal Moniuszko na Trakcie Królewskim „Od Moniuszki do Skirmuntta” (edycja wiosenna)

I jeszcze słowo od redakcji:

Z dużą ciekawością śledzimy losy festiwalu i niecierpliwie czekamy na kolejne edycje. Wydarzenie z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością, ma już stałą publiczność, która aktywnie uczestniczy w koncertach a to wyraźnie wskazuje, że festiwal pełni w ich życiu istotną funkcję, nie tylko jako sposób przyjemnego spędzenia czasu, ale także źródło informacji o twórczości m.in. Stanisława Moniuszki i kompozytorów, dla których był mentorem. Dzięki Festiwalowi Pałac Staszica stał się ważnym punktem na muzycznej mapie Warszawy. 

Monika Szulc