Kultura na plusie [dane GUS za 1 kwartał 2026 r.]

Według raportu GUS w pierwszym kwartale 2026 r. przychody ogółem instytucji kultury wzrosły o 9,1% w porównaniu z 2025 r., a koszty ogółem – o 9,9%. Wynik finansowy brutto był wyższy o 1,6% niż przed rokiem. Nakłady inwestycyjne zwiększyły się o 6,7%.

Przychody ogółem instytucji kultury w pierwszym kwartale 2026 r. wyniosły 4 584,5 mln zł i były wyższe o 9,1% w porównaniu z pierwszym kwartałem ubiegłego roku. W strukturze przychodów 93,9% stanowiły przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, 5,9% – pozostałe przychody operacyjne, a 0,2% – przychody finansowe. Najwyższy udział w przychodach ogółem osiągnęły instytucje kultury z województwa mazowieckiego (24,7%).

Przeciętne przychody ogółem na jedną instytucję kultury wyniosły 974,8 tys. zł. Największe przychody ogółem w przeliczeniu na jedną instytucję osiągnęły instytucje kultury w województwie mazowieckim (1 737,1 tys. zł), a najmniejsze – w województwie lubelskim (473,1 tys. zł).

Przychody samorządowych instytucji kultury wyniosły 3 828,6 mln zł (83,5%), a państwowych instytucji kultury – 755,9 mln zł (16,5%). W przychodach ogółem instytucji kultury największy udział miały przychody podmiotów prowadzących działalność obiektów kulturalnych – 41,3%.

Co ważne, gdy mówimy o przychodach instytucji kultury, chodzi o wszystkie przepływy dodatnie. Przychodami są więc przede wszystkim dotacje – podmiotowe i celowe dla instytucji państwowych i dodatkowo dotacje samorządowe dla instytucji kultury niższego szczebla. A także wszelkie inne dofinansowania, wpływy ze sprzedaży biletów, a jeśli instytucja prowadzi działalność – np. wydaje książki, organizuje warsztaty lub świadczy inne odpłatne usługi – także wpływy z tej działalności. Z wyliczeń GUS wynika, że państwowe instytucje, których jest 76, miały najwyższe przychody – średnio prawie 10 mln zł na jednostkę. Tymczasem przeciętna instytucja kultury będąca własnością jednostki samorządu terytorialnego generowała niecały 1 mln zł przychodu.

Koszty ogółem instytucji kultury wyniosły 4 151,7 mln zł i były wyższe o 9,9% od poniesionych rok wcześniej. W strukturze kosztów koszty operacyjne stanowiły 99,4%. Ponad 24% kosztów instytucji kultury tworzyły koszty podmiotów z województwa mazowieckiego. W kosztach ogółem instytucji kultury największy udział miały koszty podmiotów prowadzących działalność obiektów kulturalnych – 40,0%.

Tu znów ciekawie wypada podział na instytucje państwowe i samorządowe. Te pierwsze średnio generowały ponad 45 mln zł kosztów na jednostkę. Zaś te drugie – średnio nieznacznie przekraczały 150 tys. zł. 

Najwyższe przychody (średnio 5,75 mln zł na jednostkę) przynosiła działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych oraz działalność muzeów (średnio 2,27 mln zł na jednostkę). Te same działalności generowały też najwyższe średnie koszty na instytucję kultury. 

Wynik finansowy brutto instytucji kultury wyniósł 432,8 mln zł (zysk brutto – 506,9 mln zł, a strata brutto – 74,1 mln zł). Wynik finansowy netto instytucji kultury wyniósł 432,3 mln zł (wobec 425,6 mln zł przed rokiem), przy wzroście zysku netto o 0,6% i spadku straty netto o 4,6%. 

W pierwszym kwartale 2026 r. nakłady inwestycyjne poniesione przez instytucje kultury wyniosły 255,3 mln zł i były wyższe o 6,7% niż rok wcześniej. Prawie 33% nakładów inwestycyjnych stanowiły nakłady podmiotów zlokalizowanych w województwie mazowieckim.

Nakłady inwestycyjne poniesione przez samorządowe instytucje kultury w Polsce wyniosły 166,5 mln zł, tj. 65,2% ogólnej kwoty nakładów inwestycyjnych.

W pierwszym kwartale 2026 r. nakłady na wartości niematerialne i prawne poniesione przez instytucje kultury zwiększyły się o 14,9% w porównaniu z pierwszym kwartałem 2025 r. i wyniosły 5,9 mln zł. Prawie 47% wszystkich nakładów na wartości niematerialne i prawne pochodziło od instytucji województwa mazowieckiego. 

Dane prezentowane w tym opracowaniu zebrano za pomocą kwartalnego sprawozdania statystycznego o finansach instytucji kultury o symbolu F-01/dk. Informacje na temat metodologii tego badania znajdują się w Zeszycie metodologicznym – Statystyka kultury.

Źródło danych: GUS, a niektóre obliczenia są własne na podstawie danych GUS.