„Śląska Jesień Gitarowa” - piękny czas nie tylko da muzyków

22.10.2022
gitara

Co dwa lata, na kilka październikowych dni Tychy stają się międzynarodową stolicą gitary. Instrument ten wybrzmiewa zarówno w recitalach najwybitniejszych artystów, jak i w programie konkursowym młodych adeptów sztuki muzycznej. Występy te stanowią zawsze zjawisko pełne swoistej magii, o szczególnej aurze i ekspresji, nieporównywalne z grą solową na jakimkolwiek innym instrumencie”.

prof. zw. dr hab. Alina Gruszka, Kierownik Katedry Gitary i Harfy Akademii Muzycznej w Katowicach , dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu i Konkursu im. Jana Edmunda Jurkowskiego  Śląska Jesień Gitarowa” w Tychach w latach 1990–2014
 

Po czteroletniej, podwojonej przez pandemię przerwie na Górnym Śląsku spotkają się ci, którzy kochają gitarę. Miejskie Centrum Kultury w Tychach organizuje festiwal w ścisłej współpracy z Akademią Muzyczną w Katowicach i partnerskimi instytucjami, takimi jak orkiestry AUKSO czy NOSPR. To największe święto gitarowe po tej stronie Tatr. To także czas zmagań konkursowych młodych wirtuozów przybyłych z wielu krajów. Renoma konkursu podobna jak w Konkursie Chopinowskim. Laureaci tego festiwalu zaczynają liczyć się w świecie gitary.

 

Tychy nie są pięknym miastem, chociaż zmieniły się bardzo i ładnieją z dnia na dzień. Pogoda końca października to też smutny czas, często pada, jest zimno i mglisto. Są to idealne warunki, by zaszyć się w przytulnej sali Szkoły Muzycznej, Teatru lub Mediateki i słuchać, słuchać, słuchać… Przyjeżdżam tu od lat. Od drugiej edycji festiwalu. Śmierć Jana Edmunda Jurkowskiego w 1989 roku nie przerwała jego festiwalowego dzieła. Podczas przygotowań do trzeciej edycji kierownictwo artystyczne festiwalu objęła prof. Alina Gruszka. Doceniając zasługi zmarłego inicjatora i dyrektora artystycznego I i II „Śląskiej Jesieni Gitarowej”, jury podczas trzeciej edycji festiwalu postanowiło nadać konkursowi imię Jana Edmunda Jurkowskiego. Festiwal krakowski odbywający się w maju i jesienny tyski bardzo ze sobą współpracowały. „Wymienialiśmy” między sobą artystów, zapraszaliśmy tych samych dziennikarzy, lutników i wydawców – jak chociażby Danielle Ribouillault z Paryża czy Colina Coopera z Londynu. Jestem bardzo dumna z tego, że pomogłam w zorganizowaniu koncertu podwójnego Astora Piazzolli, który rozpoczynał VII edycję festiwalu. Na bandoneonie zagrał Juan José Mosalini, a na gitarze Roberto Aussel – moi parysko-argentyńscy przyjaciele.

gitara, jesień

Istniało na festiwalu cykliczne wydarzenie, którego bardzo zazdrościłam Tychom, a którego nie było w Krakowie. Był to organizowany przez Jerzego Dudę-Gracza, katowicką filię krakowskiej ASP oraz Miejskie Centrum Kultury w Tychach konkurs "Muzyka w malarstwie". Obrazy były tak eksponowane, by mogli je każdego wieczoru zobaczyć uczestnicy, słuchacze i goście festiwalu. Wystawom towarzyszyły wspaniałe katalogi. Z łezką w oku przeglądam je, wspominając swój udział w paru malarskich konkursach. Tyski festiwal był oknem na świat dla nas, ludzi zza żelaznej kurtyny, niemających dobrych gitar, porządnych strun. Wymienialiśmy adresy, telefony, nuty, a w hotelowych pokojach, gdy zakończył się konkurs – do rana odbywały się prywatne jam sessions. Na korytarzach również. Rozluźnieni po występach artyści wraz z polskimi gitarzystami grali i śpiewali. Czasem tańczono… Śniadania i kolacje trwały po parę godzin, przeradzając się w gorące dyskusje o gitarze, muzyce, życiu.

 

Festiwal miał swoje gwiazdy – gitarzystów, którzy lubili tu przyjeżdżać. Roland Dyens grał swoją muzykę, bracia Assad i ich rodziny również. Często przyjeżdżała Beata Będkowska-Huang, Marek Pasieczny i wielu innych. Pięknym ukłonem w stronę kompozytorów było zamawianie utworów gitarowych specjalnie na koncerty inauguracyjne festiwalu. Początkowo był nawet konkurs na kompozycję gitarową. Wielkie znaczenie dla festiwalu miała i ma współpraca z jedną z najwybitniejszych orkiestr kameralnych na świecie – Orkiestrą Kameralną Miasta Tychy AUKSO pod kierownictwem Maestro Marka Mosia. Nowy dyrektor artystyczny – Marek Nosal dba o prestiż i poziom festiwalu. Marcin Dylla, laureat I nagrody w 1996 roku, teraz sam zarządza konkursem jako przewodniczący jury.

 

Do chwili obecnej odbyło się 18 edycji i póki co, pokonując wiele trudności, festiwal nadal trwa. Nadaje Miastu Tychy nowy – po piwie i fiacie – symbol gitary klasycznej. Nie bójmy się słuchać tego instrumentu. Dzięki gubieniu wysokich częstotliwości, które drażnią uszy niewprawionych słuchaczy, gitara brzmi łagodnie, ciepło i miękko. Daje ukojenie, wprowadza w dobry nastrój. Jeśli jesteśmy blisko Tychów, warto zajrzeć do Mediateki i jej posłuchać. Wszyscy ci, którzy kochają gitarę, powinni tutaj przyjechać. Koncerty dobrane są tak, że każdy znajdzie coś dla siebie. Będą recitale solowe, będzie szalona bossa nova i muzyka dawna. Będzie flamenco i muzyka etniczna, duety, kwartety, orkiestry, a nawet pantomima! Wspaniałe menu – jak w doskonałej restauracji!

 

(korzystałam z książki Wojciecha Gurgula „30 lat Śląskiej Jesieni Gitarowej”)

Festiwal i konkurs „Śląska Jesień Gitarowa” odbędą się w dniach 25-30 października 2022 r.

gitara, noc

Nigdy nie mam dosyć gitary! [Rozmowa z Wojciechem Gurgulem, sekretarzem Konkursu Gitarowego im. Jana Edmunda Jurkowskiego]

Dorota Pietrzyk: Wiem, że parę razy pracowałeś jako kierownik konkursu. Tym razem będziesz konkursowym sekretarzem. Na czym ta praca polega?

 

Wojciech Gurgul: Sekretarzem konkursu będę już po raz trzeci. Moja praca polega na weryfikacji programów konkursowych i zarządzaniu przebiegiem konkursu, co oczywiście wiąże się przede wszystkim z procesem liczenia punktacji przyznanej przez międzynarodowe grono jurorów. W tym roku pierwszy etap po raz drugi odbył się na podstawie nadesłanych nagrań. Dopiero w kolejnym etapie artyści prezentują się na żywo. Tyski konkurs jest konkursem mistrzowskim tak jak konkurs Chopinowski w Warszawie lub Wieniawskiego w Poznaniu. Jego laureaci stają się sławni nie tylko w świecie gitarowym.

 

Tak, wygranie takiego konkursu to otwarcie drzwi do kariery.

 

Oczywiście! Zobacz, takie gwiazdy światowej gitarystyki jak Marcin Dylla, Jérémy Jouve, Gabriel Bianco i Marko Topchii to laureaci naszego konkursu festiwalowego.

 

 Czy jako sekretarzowi, który pilnuje, by konkurs przebiegał prawidłowo, nie jest ci smutno, że nie możesz się wyłączyć i oddać słuchaniu muzyki?

 

Czasem tak jest. Rzeczywiście, muszę być bardzo skupiony na przebiegu konkursu. Nie tylko koordynować pracę jurorów, lecz również dbać, by niczego im nie brakowało, a nawet – we współpracy z wolontariuszami pomagającymi przy konkursie – pilnować skrzypiących drzwi, by nie otwierano ich w trakcie trwania utworu. Wejścia na salę są możliwe tylko pomiędzy kolejnymi uczestnikami konkursu. Wyjścia również.

 

Ale wieczorem, po pracy możesz odetchnąć na koncercie? Nie masz dosyć gitary?

 

Nigdy nie mam dosyć gitary! Kocham ten instrument i doskonale przy nim odpoczywam, słuchając wieczornych koncertów.

 

A czym zajmujesz się pomiędzy festiwalami?

 

Zajmuję się pracą naukową – przygotowuję doktorat na temat polskiej muzyki gitarowej na uniwersytecie w Częstochowie – i pedagogiczną.

Przed nami XVIII „Śląska Jesień Gitarowa”

Przed nami kolejna osiemnasta edycja Międzynarodowego Festiwalu i Konkursu Gitarowego im. Jana Edmunda Jurkowskiego „Śląska Jesień Gitarowa”. To wyjątkowe święto gitary klasycznej w Tychach zagości w dniach 25-30 października bieżącego roku, cały festiwal rozpoczyna jednak już 23 września koncert w Filharmonii Śląskiej w Katowicach. Wydarzenia festiwalowe będą odbywały się w obu miastach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

 

Na zaplanowane w Tychach koncerty trwa sprzedaż biletów, na melomanów czekają także karnety obejmujące wszystkie sześć festiwalowych wydarzeń odbywających się w tyskiej Mediatece – dostępne na stronie partnera Festiwalu, bileterii Ticketmaster.pl. W tym roku, Miejskie Centrum Kultury w Tychach, organizator Śląskiej Jesieni Gitarowej łączy siły z innymi śląskimi instytucjami, przez co muzyczne świętowanie rozpocznie się już wcześniej koncertami i wydarzeniami dodatkowymi odbywającymi się w najlepszych katowickich salach koncertowych. Najbliższe już w ten weekend, kiedy w Filharmonii Śląskiej w Katowicach, w Sali koncertowej Współorganizatora Śląskiej Jesieni Gitarowej usłyszymy Dyrektora Artystycznego Festiwalu, Marka Nosala oraz Jakuba Morozińskiego. Polscy wirtuozi zagrają wraz ze Śląską Orkiestrą Kameralną pod dyrekcją Macieja Tomasiewicza. W programie m.in. Joanna Wnuk-Nazarowa Morze Śródziemne, żegnaj. Próba rekonstrukcji na 2 gitary i orkiestrę kameralną, Marek Pasieczny Koncert na gitarę i orkiestrę smyczkową (utwór napisany specjalnie i prawykonany na Festiwalu ŚJG 2018).

 

Pełnię muzycznego świętowania zaplanowano na październik, który upłynie pod znakiem gitary klasycznej już od pierwszych dni – 1 października w Gemini Park Tychy podziwiać można będzie występ Duo Flamenco: recital Michała Czachowskiego (gitara flamenco) z elementami żywiołowego tańca flamenco (Anna Mendak) w wykonaniu najlepszych artystów tego gatunku w Polsce. Wydarzenie połączone będzie z otwarciem wystawy Śląska Jesień Gitarowa w obiektywie I. Kaźmierczaka – retrospektywa. Zobaczymy na niej fotografie dokumentalisty Festiwalu z lat 1986-2018, na których można prześledzić jak tyskie święto gitary zmieniało się z edycji na edycję.
W przestrzeniach Gemini Park Tychy zdjęcia będzie można oglądać do 22 października, a następnie, na czas festiwalowych koncertów - w tyskiej Mediatece. W świat dźwięków bezgłośnie wprowadzi także najbardziej znany w Polsce mim Ireneusz Krosny, prezentując swoje najlepsze skecze związane z muzyką, a to wszystko we wtorek, 25 października w Teatrze Małym w Tychach. Występ tyszanina poprzedzi Gitarrissimo – troje gitarzystów z niemieckiego miasta partnerskiego Oberhausen.

 

Nad różnorodnością i bogactwem koncertów Śląskiej Jesieni Gitarowej czuwa jego dyrektor artystyczny, dr hab. Marek Nosal – instrumentalista, profesor Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach i Dziekan Wydziału Instrumentalnego tej uczelni.


Do współtworzenia tegorocznej edycji zaprosiliśmy łącznie 161 artystów z całego świata – solistów, zespoły kameralne, pięć polskich orkiestr i gwiazdy światowego formatu. To m.in. Adam del Monte, Enrike Solinís, Erlendis Quartet, Yamandu Costa (laureat Latin Grammy Awards 2021) oraz nominowany do Grammy Awards 2022 Mak Grgić – wymienia Nosal.


 


Co więcej, w tym roku festiwal uświetnią trzy polskie prapremierowe wykonania koncertów gitarowych oraz prawykonanie utworu na gitarę i orkiestrę smyczkową Aleksandra Lasonia – dodaje Małgorzata Król, dyrektor Miejskiego Centrum Kultury w Tychach, organizatora Śląskiej Jesieni Gitarowej.


 

Głównym celem festiwalu jest prezentacja najbardziej wartościowych dokonań współczesnej gitarystyki oraz współczesnych kompozytorów, ukazanie pełnego spektrum gatunków muzyki gitarowej, zarówno w aspekcie obsadowym, jak i stylistyczno-historycznym. To także promocja osiągnięć najwybitniejszych polskich wykonawców, młodych talentów oraz szeroko pojętej polskiej branży muzycznej. Dzieje się to dzięki doborowi artystów, ale także Międzynarodowemu Konkursowi Gitarowemu im. Jana Edmunda Jurkowskiego. To w jego ramach poznamy obiecujących wirtuozów z całego świata, w finale prezentujących się z AUKSO Orkiestrą Kameralną Miasta Tychy. Poszczególne etapy Konkursu oraz jego ścisły Finał to nie lada wyzwanie oraz prawdziwy zaszczyt, a na pewno wartościowe doświadczenie zapisywane na kartach kariery gitarowej uczestników konkursu. Ich poczynania można będzie śledzić podczas przesłuchań II etapu Konkursu w Zespole Szkół Muzycznych im. Feliksa Rybickiego w Tychach (tu wstęp jest wolny), a także podczas finałowego etapu z orkiestrą (na niego także można już zdobyć bilety). Konkurs budzi wiele emocji – już sama liczba zainteresowanych tegoroczną jego edycją robi wrażenie – do pierwszego etapu zgłosiło się aż 34 gitarzystów z 11 krajów świata (Białorusi, Czech, Danii, Francji, Hiszpanii, Japonii, Polski, Rumunii, Serbii, Węgier i Włoch), spośród których na żywo usłyszymy 25, a do finału zostanie wybranych 6 z nich. To niewątpliwie ciekawy punkt programu Festiwalu.

 

Warto przyjrzeć się także wydarzeniom odbywającym się w ramach Śląskiej Jesieni Gitarowej w Katowicach – jak wspomniano na początku, spotkania z muzyką rozpoczną się już 23 września 2022 r. w Filharmonii Śląskiej. Miejskie Centrum Kultury w Tychach organizuje festiwal w ścisłej współpracy z powyższą instytucją. Warta zauważenia jest również współpraca z innymi znakomitymi, docenianymi przez melomanów miejscami, takimi jak Akademia Muzyczna w Katowicach, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia (NOSPR) czy Radio Katowice, gdzie także odbywać będą się festiwalowe koncerty. Całości dopełnia realizacja programu koncertów
z udziałem wybitnych orkiestr takich jak AUKSO czy NOSPR.

 

Jak przyznaje Marek Nosal, koncerty odbywające się w ramach Śląskiej Jesieni Gitarowej są dla miłośników muzyki gitarowej, dla gitarzystów zaś atrakcyjną część Festiwalu stanowi Konkurs Gitarowy im. J.E. Jurkowskiego (będący jednym z najbardziej prestiżowych tego typu wydarzeń na świecie) oraz wydarzenia dodatkowe skierowane bezpośrednio do muzyków – nie zabraknie więc wykładów i lekcji mistrzowskich z zaproszonymi gośćmi, których także oglądać będziemy na scenach festiwalowych czy zasiadających w Jury konkursu. Zaplanowano sesję naukowo-artystyczną Gitara. Wczoraj – dziś – jutro będącą płaszczyzną wymiany doświadczeń, możliwością wysłuchania wykładów i obejrzenia prezentacji. Wśród ekspertów znajdzie się Evangelina Mascardi, Zbigniew Dubiella, Krzysztof Komarnicki, Wojciech Gurgul, Dorota Naruk, Wanda Palacz oraz Thomas Offermann. Festiwal uzupełnią także lutnicy prezentujących ofertę sprzętu gitarowego, można będzie także zaopatrzyć się w wydawnictwa festiwalowe: płyty CD, katalogi i gadżety Śląskiej Jesieni Gitarowej.

 

Organizatorzy, Miejskie Centrum Kultury w Tychach zapraszają do uczestnictwa w Śląskiej Jesieni Gitarowej – międzynarodowym święcie gitary klasycznej odbywającym się na Śląsku, w Tychach i Katowicach. Szczegółowy program wydarzeń festiwalowych oraz ciekawe informacje na jego temat można znaleźć na dedykowanej stronie internetowej i Facebooku: www.guitar.tychy.pl (strona dwujęzyczna) i www.fb.com/SilesianGuitarAutumn. Bilety na wydarzenia festiwalowe odbywające się w Tychach można znaleźć na stronie partnera wydarzenia, bileterii Ticketmaster.pl. Na te odbywające się w katowickich salach koncertowych, bilety dostępne są na stronach poszczególnych instytucji. Na pozostałe wydarzenia wstęp jest bezpłatny – obowiązują wówczas wejściówki do odbioru w poszczególnych miejscach, a jeśli te nie są w ogóle wymagane, informacja taka jest wskazana w szczegółowym programie prezentowanym poniżej.
Duo Deloro foto

Wszystkie treści na PrestoPortal.pl czytasz za darmo. Jesteśmy niezależnym, rzetelnym, polskim medium. Jeśli chcesz, abyśmy takim pozostali, wspieraj nas - zostań stałym czytelnikiem kwartalnika Presto. Szczegóły TUTAJ.

Jeśli jesteś organizatorem życia muzycznego, artystycznego w Polsce, wydawcą płyt, przedstawicielem instytucji kultury albo po prostu odpowiedzialnym społecznie przedsiębiorcą - wspieraj Presto reklamując się na naszych łamach.

Więcej informacji: Edyta Ruta | edyta.ruta [at] prestoportal.pl | +48 579 66 76 78

Drogi użytkowniku, zaloguj się aby móc komentować nasze treści.