"Nieszpory" Rachmaninowa w Filharmonii Krakowskiej - 6-7 lutego 2026
Najbliższe koncerty Filharmonii Krakowskiej – w piątek, 6 lutego 2026 roku o godz. 19.30 i w sobotę, 7 lutego br. o godz. 18.00 w Sali Koncertowej im. prof. Jerzego Katlewicza – stanowić będą prezentację dzieła chóralnego Siergieja Rachmaninowa Wsienoszcznoje bdienije, czyli Całonocne czuwanie op. 37, powszechnie znane jako Nieszpory.
Chór mieszany Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie poprowadzony przez dyrektora artystycznego – Michała Klauzę, przywoła kompozycję, która w repertuarze instytucji pojawiła się zaledwie jeden raz, przed kilkunastoma laty. A przecież jest to jedno z najwybitniejszych, monumentalne dzieło tego kompozytora. Powstało na przełomie stycznia i lutego 1915 roku z inspiracji Aleksandra Kastalskiego, kompozytora i badacza muzyki prawosławnej, dyrektora moskiewskiego Chóru Synodalnego, który to zespół jako pierwszy wykonał je w Moskwie w marcu tego samego roku.
Nieszpory składają się z piętnastu pieśni obejmujących całonocne czuwanie - od wieczornej liturgii Nieszporów po Jutrznię, w większości opartych na oryginalnych melodiach cerkwi prawosławnej. Bohaterem tego dzieła jest czterogłosowy chór mieszany a cappella o rozpiętości sięgającej basów profondo. Arcybogate brzmienie chóralne rozpisane jest od jednogłosowych śpiewów neumatycznych, poprzez kameralne, kontemplacyjne fragmenty, aż do wielogłosowych, soczystych kulminacji. W oryginalnym zapisie Rachmaninow umieścił partie solowe tenora i altu, do udziału w krakowskim wykonaniu zaproszona została natomiast mezzosopranistka Magdalena Pluta, absolwentka warszawskiego Uniwersytetu Muzycznego oraz Akademii Operowej przy Teatrze Wielkim – Operze Narodowej, obecnie z powodzeniem prezentująca swój talent wokalny zarówno w spektaklach operowych, jak i repertuarze oratoryjno-kantatowym.
Siergiej Rachamninow był człowiekiem głębokiej wiary. „Sięgając po idee czuwania (…) opowiedział się po stronie nie tylko określonego etosu religijnego, ale i związanego z nim ściśle – etosu kultury (…). Znaczenia i sensy niesione słowami Wsienoszcznogo bdienija tworzą krąg adoracji Boga i Chrystusa, (…) umuzycznione przez Rachmaninowa przenoszą as w świat wspólnotowej żarliwej modlitwy. Śpiew ma niemal magiczną, rytualną moc bezpośredniego oddziaływania na słuchacza.” (Małgorzata Janicka-Słysz)
