108 urodziny Stowarzyszenia Autorów ZAiKS
Stowarzyszenie Autorów ZAiKS dwa dni temu obchodziło 108. urodziny. Organizacja z ponadstuletnią historią konsekwentnie cyfryzuje swoje procesy, rozwija partnerskie relacje z biznesem i odpowiada na nowe trendy technologiczne.
Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych został założony w 1918 roku jako pierwsza w Polsce organizacja chroniąca prawa autorskie twórców, z inicjatywy m.in. Juliana Tuwima, Jana Brzechwy, Antoniego Słonimskiego oraz grupy autorów teatralnych i kabaretowych.
Dziś ZAiKS pozostaje największą w Polsce organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, reprezentującą twórców wielu dziedzin. Jednocześnie w ostatnich latach przeszedł głęboką transformację – cyfryzuje swoje procesy, rozwija nowe narzędzia technologiczne i upraszcza systemy licencyjne, odpowiadając na zmiany zachodzące na rynku mediów i rozrywki.
– W ostatnich latach ZAiKS bardzo się zmienił. Rozwijamy cyfrowe narzędzia, zwiększamy transparentność i budujemy nowoczesny system rozliczeń dla twórców. W 2025 roku wypłaciliśmy autorom ponad 677 milionów złotych wynagrodzeń – mówi Miłosz Bembinow, prezes Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
Transformacja obejmuje nie tylko sposób działania organizacji, ale też relacje z partnerami i całym rynkiem. Wyrazem tego podejścia jest mająca już kilka odsłon kampania Muzyka Napędza Biznes, w której ZAiKS pokazuje, że legalne korzystanie z muzyki to realna wartość wspierająca rozwój firm. – Coraz mocniej stawiamy na partnerskie relacje z biznesem, pokazując, że korzystanie z twórczości to nie tylko obowiązek licencyjny, ale realna wartość dla firm i całej gospodarki kreatywnej – dodaje Bembinow.
Nowoczesne technologie odgrywają coraz większą rolę w ochronie praw autorskich i korzystaniu z licencji. W ramach ZAiKS Lab organizacja rozwija projekty badawczo-rozwojowe, współpracuje ze start-upami i uczelniami oraz wdraża narzędzia ułatwiające dostęp do licencji. O skali tej zmiany świadczy fakt, że już 71 procent licencji na odtwarzanie muzyki podczas imprez zawieranych jest dziś online.
Kolejnym ważnym obszarem działań ZAiKS-u jest edukacja i rozwój środowiska twórczego. – Tak jak kiedyś członkowie założyciele spotkali się, by wspólnie zadbać o prawa autorów, tak dziś organizacja prowadzi stały dialog z twórcami nie tylko w codziennej działalności, ale również poprzez programy edukacyjne i rozwojowe – mówi Miłosz Bembinow.
Do tych ostatnich należą między innymi ZAiKS Akademia, oferująca rzetelną wiedzę z zakresu prawa autorskiego poprzez portal edukacyjny, podcast, spotkania na żywo i publikacje, oraz ZAiKS Edu – unikatowy program podwyższania kompetencji branżowych dla osób, które chcą się zaangażować w działania Stowarzyszenia. ZAiKS Music Camp czy TekstMisja to z kolei warsztaty wspólnego tworzenia piosenek, pod okiem mentorów i profesjonalnych producentów muzycznych. Ich uczestnicy cenią sobie nie tylko dużą dawkę aktualnej wiedzy, ale też budowanie wspólnoty twórców. To właśnie od niej 108 lat temu wszystko się zaczęło.
